Xe máy không được đi trên cao tốc Nội Bài – Lào Cai, nên người đi xe máy từ Hà Nội lên Lục Yên phải theo quốc lộ: thường là quốc lộ 2 qua vùng Vĩnh Phúc cũ, Phú Thọ tới khu vực Đoan Hùng, rồi rẽ theo quốc lộ 70 sang phía hồ Thác Bà, hoặc đi tiếp quốc lộ 2 lên Tuyên Quang rồi sang Lục Yên. Quãng đường dài hơn đi ô tô, nhiều đoạn qua khu dân cư, nên cần chia chặng và chuẩn bị xe kỹ.
Bài này dành cho người tự lái xe máy, đi một mình hay theo nhóm. Những gì được nói ở đây là nguyên tắc chung về chuẩn bị và lái xe an toàn trên đường đồi; lộ trình cụ thể nên kiểm lại bằng ứng dụng bản đồ ngay trước ngày đi vì đường hay sửa và tên địa danh đã thay đổi sau sắp xếp hành chính năm 2025.
Vì sao đường xe máy khác đường ô tô
Người đi ô tô lên Lục Yên tận dụng được đoạn cao tốc dài, đi nhanh và đều. Xe máy thì không được vào cao tốc, nên toàn bộ chặng đường là quốc lộ và đường tỉnh. Các quốc lộ này đi qua nhiều thị trấn, chợ, trường học, khu công nghiệp; đoạn qua khu dân cư có giới hạn tốc độ thấp và nhiều người đi lại. Đó là lý do thời gian đi xe máy dài hơn khá nhiều so với ô tô trên cùng hành trình.
Đoạn cuối, từ khu vực Đoan Hùng hay Tuyên Quang sang Lục Yên, là đường đồi: lên xuống dốc, khúc cua liên tục, mặt đường có đoạn tốt đoạn xấu, xe tải chở đá, chở gỗ chạy khá nhiều. Đây không phải đường đèo cao hiểm trở như những cung nổi tiếng ở Hà Giang cũ hay Tây Bắc, nhưng đủ để làm mệt người chưa quen.
Một khác biệt nữa: người đi xe máy chịu thời tiết trực tiếp. Nắng gắt mùa hè, mưa rào bất chợt, sương mù sáng mùa đông đều ảnh hưởng tới sức khoẻ và tầm nhìn. Chuẩn bị cho thời tiết vì vậy quan trọng không kém chuẩn bị xe.
Chuẩn bị xe trước một hai ngày
Mang xe đi kiểm tra ở tiệm quen trước chuyến đi, đừng đợi sáng hôm xuất phát mới xem. Những thứ cần kiểm:
- Phanh trước và sau: má phanh còn dày, phanh ăn đều, không kêu; đường xuống dốc dài cần phanh tốt hơn đường phố.
- Lốp: gai còn sâu, không nứt, áp suất đúng; lốp mòn trên đường ướt dễ trượt.
- Xích, nhông, dây curoa (với xe tay ga): độ căng, độ mòn; thay nếu đã gần hết tuổi.
- Dầu máy: thay nếu sắp đến hạn; xe chạy đường dài, đường dốc nóng máy hơn ngày thường.
- Đèn pha, đèn phanh, xi nhan, còi: hoạt động đầy đủ; đi trong sương và mưa cần đèn tốt.
- Gương chiếu hậu chắc, không lỏng; giá chở đồ chắc chắn nếu bạn buộc đồ phía sau.
- Mang theo bộ dụng cụ nhỏ, bình xịt vá lốp tạm hoặc biết vị trí các tiệm sửa xe dọc đường.
Xe thuê ở Hà Nội cũng cần kiểm như xe của mình: chụp ảnh tình trạng xe khi nhận, thử phanh, thử đèn, hỏi chủ xe xử lý thế nào nếu xe hỏng giữa đường.
Giấy tờ, đồ bảo hộ và hành lý
Giấy tờ bắt buộc. Giấy phép lái xe đúng hạng, giấy đăng ký xe (hoặc giấy tờ hợp lệ của xe thuê), bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc còn hạn, giấy tờ tuỳ thân. Nhiều loại có thể xuất trình qua ứng dụng định danh điện tử; vẫn nên mang bản gốc phòng khi điện thoại hết pin.
Mũ bảo hiểm. Mũ cài quai đúng cách, có kính hoặc mang thêm kính đi đường để chắn bụi, côn trùng, mưa. Mũ trùm đầu (fullface hay 3/4) chắc chắn hơn mũ nửa đầu cho chặng đường dài.
Quần áo và găng tay. Áo dài tay, quần dài, giày kín mũi thay vì dép; găng tay giúp đỡ mỏi tay và bảo vệ khi ngã. Áo phản quang hoặc dải phản quang trên balo giúp xe khác nhìn thấy bạn khi trời tối, trời sương.
Áo mưa và túi chống nước. Áo mưa bộ (áo và quần riêng) an toàn hơn áo mưa cánh dơi, vì vạt áo không cuốn vào bánh xe. Điện thoại, giấy tờ, tiền để trong túi chống nước.
Hành lý gọn. Buộc chắc, thấp, cân hai bên; không đeo balo nặng sau lưng suốt chặng dài. Đồ mua ở Lục Yên như đá cảnh, tranh đá quý cỡ lớn khó chở bằng xe máy; tính trước cách gửi về.
Chia chặng: gợi ý cho một ngày đi
Một chặng đường dài nên chia nhỏ để nghỉ đều. Bảng dưới là ví dụ giả định cho người đi theo quốc lộ 2 và quốc lộ 70; mỗi mốc là một chỗ nghỉ hợp lý chứ không phải điểm bắt buộc.
| Chặng | Đặc điểm đường | Gợi ý nghỉ |
|---|---|---|
| Hà Nội ra khỏi thành phố, qua vùng Vĩnh Phúc cũ | Đông xe, nhiều đèn tín hiệu, xe tải ra vào khu công nghiệp | Ăn sáng sau khi ra khỏi khu đông xe |
| Qua Phú Thọ tới khu vực Đoan Hùng | Quốc lộ qua nhiều thị trấn, đoạn xen đồi thấp | Nghỉ uống nước, kiểm xe, đổ xăng |
| Từ Đoan Hùng theo quốc lộ 70 sang vùng hồ Thác Bà | Bắt đầu vào đường đồi, nhiều khúc cua | Nghỉ ăn trưa, có thể ghé ven hồ |
| Từ vùng hồ lên Lục Yên | Đường tỉnh men hồ và thung lũng, xe tải chở đá | Nghỉ ngắn trước đoạn cuối, tới nơi trước khi tối |
Quy tắc chung: cứ khoảng một đến một tiếng rưỡi nghỉ một lần, dù chưa thấy mệt. Mỏi tay, mỏi lưng, buồn ngủ là những thứ đến từ từ, khi nhận ra thì phản xạ đã chậm.
Xăng: đổ đầy trước khi vào đường đồi. Trên đường tỉnh và đường vào các xã, cây xăng thưa hơn quốc lộ.
Chạy đường đồi và đi trong mưa
Những kỹ năng cơ bản sau giúp chặng cuối an toàn hơn nhiều:
- Vào cua chậm từ trước, không phanh gấp giữa cua; giữ xe bên phải làn của mình, không lấn làn để "cắt cua".
- Xuống dốc dài: về số thấp với xe số, phối hợp phanh trước và phanh sau, không bóp phanh liên tục đến nóng phanh.
- Gặp xe tải, xe khách ngược chiều ở khúc cua hẹp: giảm tốc, nép sát lề, chờ xe qua.
- Không vượt ở khúc cua khuất, đỉnh dốc, đoạn có vạch liền.
- Mưa: giảm tốc rõ rệt, tăng khoảng cách, tránh vạch sơn, nắp cống, vệt dầu vì rất trơn; mưa quá to thì dừng ở chỗ an toàn, không dừng dưới chân taluy.
- Không đi qua ngầm tràn, đoạn đường ngập khi nước đang chảy xiết, dù thấy người khác đi.
- Không chạy đêm trên đường đồi nếu có thể tránh; nếu buộc phải chạy, đi chậm và theo sau một xe khác ở khoảng cách an toàn.
Đã uống rượu bia thì không lái xe, kể cả "chỉ một chén" trong bữa cơm nhà sàn. Đây là quy định của pháp luật và là điều kiện để bạn an toàn về nhà.
Giữ sức người lái trên chặng dài
Ngủ đủ đêm trước. Chặng dài cả ngày trên xe máy đòi tỉnh táo liên tục. Thức khuya chuẩn bị đồ rồi sáng sớm xuất phát là công thức của những lần lơ đãng nguy hiểm. Chuẩn bị đồ từ tối hôm trước nữa, đêm cuối chỉ việc ngủ.
Ăn vừa, uống đủ. Ăn sáng nhẹ trước khi đi, không ăn quá no giữa chặng vì dễ buồn ngủ. Uống nước đều kể cả khi trời mát; mất nước làm mỏi và giảm tập trung mà bạn không nhận ra.
Chống nắng và chống lạnh. Mùa hè, nắng trên quốc lộ rất gắt; áo chống nắng, găng tay, khăn che cổ giúp đỡ mệt. Mùa đông, gió khi chạy xe làm cảm giác lạnh hơn nhiều so với đứng yên; mặc nhiều lớp, giữ ấm tay, cổ và ngực.
Nhận ra dấu hiệu buồn ngủ. Ngáp liên tục, mắt nặng, không nhớ vài trăm mét vừa đi qua: đó là lúc phải dừng ngay ở chỗ an toàn, rửa mặt, đi lại, nghỉ hẳn mười lăm, hai mươi phút. Không cố chạy thêm "cho tới chỗ nghỉ sau".
Đau mỏi tay, lưng. Thay đổi tư thế khi dừng, duỗi tay, xoay vai, đi bộ vài phút. Ai có bệnh cột sống, bệnh tim mạch hay đang dùng thuốc gây buồn ngủ nên cân nhắc đi xe khách thay vì tự lái chặng dài.
Đi theo nhóm và khi gặp sự cố
Đi theo nhóm vui hơn nhưng cũng có rủi ro riêng: người đi đầu chạy nhanh, người sau cố đuổi theo. Thống nhất từ đầu tốc độ chung, người đi đầu là người quen đường, người đi cuối là người cẩn thận, có dụng cụ sửa xe. Không chạy hàng ngang chiếm đường, giữ khoảng cách đủ để phanh. Hẹn điểm dừng cụ thể thay vì cố bám nhau liên tục.
Khi có sự cố như thủng lốp, chết máy: dắt xe vào lề, bật đèn cảnh báo nếu có, đứng ở phía an toàn, không ngồi giữa đường sửa xe. Hỏi người dân gần đó tiệm sửa xe gần nhất; ở các thị trấn, xã ven quốc lộ thường có. Khi có tai nạn, gọi cấp cứu 115 và báo công an, không tự di chuyển người bị thương nặng nếu không có kỹ năng sơ cứu.
Nếu đi xe máy cảm thấy quá sức, có một lựa chọn trung gian: gửi xe theo xe khách hoặc xe tải chở hàng tới Yên Bái cũ hay Lục Yên, còn bạn đi xe khách. Nhiều nhà xe nhận chở xe máy; hỏi trước điều kiện và cách đóng gói. Như vậy bạn vẫn có xe để đi trong vùng mà không phải chạy cả chặng dài.
Trước khi đi, gửi lộ trình và giờ dự kiến tới nơi cho một người thân ở nhà, hẹn giờ báo tin. Chặng đồi có đoạn sóng điện thoại yếu; nếu quá giờ hẹn mà chưa liên lạc được, người ở nhà biết bạn đang ở khoảng nào để hỏi giúp.
Câu hỏi thường gặp
Xe máy có được đi cao tốc Nội Bài – Lào Cai không?
Không. Xe máy không được đi trên đường cao tốc. Người đi xe máy từ Hà Nội lên Lục Yên phải đi theo quốc lộ, thường là quốc lộ 2 rồi quốc lộ 70 hoặc tiếp tục quốc lộ 2 lên Tuyên Quang rồi sang Lục Yên.
Đi xe máy từ Hà Nội lên Lục Yên mất bao lâu?
Tuỳ cung đường, tốc độ và số lần nghỉ, thường mất gần trọn một ngày nếu đi thong thả. Nên xuất phát sớm, nghỉ khoảng một đến một tiếng rưỡi một lần, và cố tới Lục Yên trước khi trời tối.
Xe tay ga có đi Lục Yên được không?
Được, nếu xe được bảo dưỡng tốt, phanh và lốp còn tốt, dây curoa không quá mòn. Xuống dốc dài cần phối hợp hai phanh, không bóp phanh liên tục. Chở nặng thì xe tay ga mệt hơn, nên mang hành lý gọn.
Đi xe máy trời mưa cần lưu ý gì?
Mặc áo mưa bộ thay vì áo cánh dơi, giảm tốc, tăng khoảng cách, tránh vạch sơn và nắp cống trơn. Mưa quá to thì dừng ở chỗ an toàn, không đứng dưới chân taluy, không đi qua ngầm tràn khi nước chảy xiết.
Có thể gửi xe máy theo xe khách lên Lục Yên không?
Nhiều nhà xe nhận chở xe máy kèm hành khách hoặc gửi riêng. Hỏi trước điều kiện, cách đóng gói, cách nhận xe ở đầu kia. Cách này giúp bạn có xe đi lại trong vùng mà không phải tự chạy cả chặng dài.
Cần mang những giấy tờ gì khi đi xe máy đường dài?
Giấy phép lái xe đúng hạng, giấy đăng ký xe hoặc giấy tờ hợp lệ của xe thuê, bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc còn hạn và giấy tờ tuỳ thân. Có thể dùng ứng dụng định danh điện tử nhưng vẫn nên mang bản gốc.